رضا عاطفی: در فاصله کوتاهی از انتشار شماره پیشین «شهرخ»، شرایط کشور بار دیگر دستخوش تحولاتی شده که بازتاب آن را میتوان در زندگی روزمره مردم مشاهده کرد. نگرانی از احتمال گسترش تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا، همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی و نوسانات بازار، فضای نااطمینانی را بیش از گذشته بر جامعه حاکم کرده و بسیاری از خانوادهها و فعالان اقتصادی را نسبت به آینده نگران ساخته است.
گیلان اگرچه مستقیما با حمله نظامی آمریکا به ایران مواجه نشده، اما از آثار اقتصادی و معیشتی آن بیتاثیر نیست. افزایش نرخ ارز، رشد هزینه تامین کالا و مواد اولیه و بالا رفتن هزینههای تولید و خدمات، فشار مضاعفی بر کشاورزان، اصناف و صاحبان کسبوکار استان وارد کرده است. امروز در شالیزارها،باغها و کارگاههای کوچک استان، تولیدکنندگان با افزایش قیمت کود، سم، ماشین آلات، حمل و نقل و سایر نهادههای تولید روبهرو هستند؛ هزینههایی که در نهایت خود را در قیمت تمامشده محصولات و معیشت مردم نشان میدهد.
این شرایط تنها به بخش کشاورزی محدود نمیشود. گردشگری، خدمات، تجارت و کسب و کارهای کوچک که از ارکان اصلی اقتصاد گیلان به شمار میروند نیز از فضای بیثبات این روزها تاثیر پذیرفتهاند. فعالان این حوزهها بیش از هر چیز به محیطی آرام و قابل پیشبینی نیاز دارند تا بتوانند برای ادامه فعالیت و سرمایهگذاری خود برنامهریزی کنند. در چنین فضایی، افزایش هزینهها و کاهش قدرت خرید مردم، به طور طبیعی بر میزان تقاضا و رونق اقتصادی نیز اثرگذار خواهد بود. از همین رو، ایجاد ثبات اقتصادی و کاهش نااطمینانی، تنها یک مطالبه عمومی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ پویایی اقتصادی استانهایی مانند گیلان محسوب میشود؛ ثباتی که تنها به آرامش بازار ارز خلاصه نمیشود، بلکه امکان برنامهریزی برای زندگی، تولید، سرمایهگذاری و آینده را فراهم کند. تجربه نیز نشان داده هر زمان میان توانمندیهای میدانی و ظرفیتهای دیپلماتیک کشور هماهنگی بیشتری وجود داشته، امکان مدیریت بهتر بحرانها، کاهش تنشها و صیانت از منافع ملی نیز فراهم شده است.
در کنار این دغدغهها، نگرانی دیگری نیز این روزها مطرح است؛ احتمال اختلال یا قطع اینترنت در صورت تشدید درگیریهای نظامی. تجربه سالهای گذشته نشان داده که چنین اتفاقی صرفاً ارتباطات روزمره را مختل نمیکند، بلکه فعالیت هزاران کسب و کار اینترنتی، فروشگاه آنلاین، تولیدکننده محتوا و ارائهدهنده خدمات را نیز تحت تاثیر قرار میدهد و میتواند فشار اقتصادی مضاعفی بر خانوادهها وارد کند.
با وجود همه این نگرانیها، زندگی در گیلان همچنان در جریان است. کشاورزان مشغول برداشت محصولاند، بازارها هر روز فعالیت خود را پی می گیرند، واحدهای تولیدی و خدماتی با وجود دشواریها به کار ادامه میدهند و مردم میکوشند زندگی عادی خود را حفظ کنند. شاید همین روحیه امید و استمرار، بزرگترین سرمایه اجتماعی در روزهای سخت باشد.
مردم ایران در سالهای گذشته بارها نشان دادهاند که در برابر دشواریها، صبور و مقاوم هستند، اما تداوم این صبوری نیازمند تصمیمهای سنجیده، نگاه کارشناسانه و ترسیم چشماندازی روشن برای آینده است. آرامش، امنیت و ثبات، خواسته مشترک مردم است؛ مطالبهای که امروز بیش از هر زمان دیگری باید در کانون سیاستگذاری و تصمیمگیری قرار گیرد.
منتشر شده در مرداد 1405 نشریه شهرخ
